5 augusti 2026

In dedicatione Basilicæ s. Mariæ
memoria ad libitum

Post concilium Ephesinum (431) in quo mater Iesu Deipara acclamata est, Romæ in Esquiliis a Xysto III (432-440) erecta est basilica in honorem Sanctæ Dei Genetricis dicata, et postea « Sancta Maria Maior » nuncupata. Hæc est in occidente antiquior Ecclesia in honorem beatæ Mariæ Virginis dedicata.

Officium lectionis

Deus, in adiutórium meum inténde.

Dómine, ad adiuvándum me festína.

Glória Patri et Fílio et Spirítui Sancto.
Sicut erat in princípio et nunc et semper et in sǽcula sæculórum. Amen. Allelúia.

Omnia supra dicta omittuntur, quando Invitatorium immediate præcedit.

HYMNUS

Quem terra, pontus, ǽthera

colunt, adórant, prǽdicant

trinam regéntem máchinam,

claustrum Maríæ báiulat.

Cui luna, sol et ómnia

desérviunt per témpora,

perfúsa cæli grátia

gestant puéllæ víscera.

Beáta mater múnere,

cuius, supérnus ártifex,

mundum pugíllo cóntinens,

ventris sub arca clausus est.

Beáta cæli núntio,

fecúnda Sancto Spíritu,

desiderátus géntibus

cuius per alvum fusus est.

Iesu, tibi sit glória,

qui natus es de Vírgine,

cum Patre et almo Spíritu,

in sempitérna sǽcula. Amen.

PSALMODIA

Ant. 1 Ipsi intra nos gémimus, exspectántes redemptiónem córporis nostri.

Psalmus 38 (39)
Ægrotantis deprecatio
Vanitati creatura subiecta est … propter eum qui subiecit eam in spe (Rom 8, 20).
I

Dixi: « Custódiam vias meas, *

ut non delínquam in lingua mea;

ponam ori meo custódiam, *

donec consístit peccátor advérsum me ».

Tacens obmútui et sílui absque ullo bono, *

et dolor meus renovátus est.

Concáluit cor meum intra me, *

et in meditatióne mea exársit ignis.

Locútus sum in lingua mea: *

« Notum fac mihi, Dómine, finem meum;

et númerum diérum meórum quis est, *

ut sciam quam brevis sit vita mea ».

Ecce paucórum palmórum fecísti dies meos, *

et spátium vitæ meæ tamquam níhilum ante te.

Etenim univérsa vánitas omnis homo constitútus est. *

Etenim ut imágo pertránsit homo.

Etenim vánitas est et concitátur; *

thesaurízat et ignórat quis congregábit ea.

Glória Patri et Fílio *

et Spirítui Sancto,

sicut erat in princípio et nunc et semper *

et in sǽcula sæculórum. Amen.

Ant. Ipsi intra nos gémimus, exspectántes redemptiónem córporis nostri.

Ant. 2 Exáudi oratiónem meam, Dómine; pércipe lácrimas meas.

II

Et nunc quæ est exspectátio mea, Dómine? *

Spes mea apud te est.

Ab ómnibus iniquitátibus meis érue me, *

oppróbrium insipiénti ne ponas me.

Obmútui et non apériam os meum, *

quóniam tu fecísti.

Amove a me plagas tuas: *

ab ictu manus tuæ ego deféci.

In increpatiónibus, propter iniquitátem, corripuísti hóminem, †

et tabéscere fecísti sicut tínea desiderabília eius. *

Etenim vánitas omnis homo.

Exáudi oratiónem meam, Dómine, *

et clamórem meum áuribus pércipe.

Ad lácrimas meas ne obsurdéscas, †

quóniam ádvena ego sum apud te, *

peregrínus sicut omnes patres mei.

Avértere a me, ut refrígerer, *

priúsquam ábeam et non sim ámplius.

Glória Patri et Fílio *

et Spirítui Sancto,

sicut erat in princípio et nunc et semper *

et in sǽcula sæculórum. Amen.

Ant. Exáudi oratiónem meam, Dómine; pércipe lácrimas meas.

Ant. 3 Ego autem sperávi in misericórdia Dei in ætérnum.

Psalmus 51 (52)
Contra calumniatorem
Qui gloriatur, in Domino glorietur (1 Cor 1, 31).

Quid gloriáris in malítia, *

qui potens es iniquitáte?

Tota die insídias cogitásti; *

lingua tua sicut novácula acúta, qui facis dolum.

Dilexísti malítiam super benignitátem, †

mendácium magis quam loqui æquitátem. *

Dilexísti ómnia verba perditiónis, lingua dolósa.

Proptérea Deus déstruet te in finem; †

evéllet te et emigrábit te de tabernáculo *

et radícem tuam de terra vivéntium.

Vidébunt iusti et timébunt *

et super eum ridébunt:

« Ecce homo, qui non pósuit Deum refúgium suum, †

sed sperávit in multitúdine divitiárum suárum *

et præváluit in insídiis suis ».

Ego autem sicut virens olíva in domo Dei. †

Sperávi in misericórdia Dei *

in ætérnum et in sǽculum sǽculi.

Confitébor tibi in sǽculum, quia fecísti; †

et exspectábo nomen tuum, quóniam bonum est, *

in conspéctu sanctórum tuórum.

Glória Patri et Fílio *

et Spirítui Sancto,

sicut erat in princípio et nunc et semper *

et in sǽcula sæculórum. Amen.

Ant. Ego autem sperávi in misericórdia Dei in ætérnum.

Sustínuit ánima mea in verbo eius.

Sperávit ánima mea in Dómino.

LECTIO PRIOR

De libro Amos prophétæ

9, 1-15

Salus iustorum

Vidi Dóminum

stantem super altáre,

et dixit: « Pércute capitéllum,

et commoveántur superliminária;

frange eos in cápite omnes,

et novíssimum eórum in gládio interfíciam;

non fúgiet ex eis fugitívus,

et non salvábitur supérstes eis.

Si descénderint usque ad inférnum,

inde manus mea edúcet eos;

et si ascénderint usque in cælum,

inde détraham eos.

Et si abscónditi fúerint in vértice Carméli,

inde quæram et áuferam eos;

et si celáverint se ab óculis meis

in profúndo maris,

ibi mandábo serpénti et mordébit eos;

et si abíerint in captivitátem

coram inimícis suis,

ibi mandábo gládio et occídet eos,

et ponam óculos meos super eos

in malum et non in bonum ».

Et Dóminus Deus exercítuum,

qui tangit terram, et tabéscet.

Et lugébunt omnes habitántes in ea,

et ascéndet sicut flúvius ea omnis,

et decréscet sicut flumen Ægýpti.

Qui ædíficat in cælo ascénsus suos

et cámeram suam super terram fundat,

qui vocat aquas maris

et effúndit eas super fáciem terræ;

Dóminus nomen eius.

« Numquid non ut fílii Æthíopum

vos estis mihi, fílii Israel?,

ait Dóminus.

Numquid non Israel ascéndere feci

de terra Ægýpti,

et Philísthim de Caphtor,

et Syros de Cir?

Ecce óculi Dómini Dei

super regnum peccans,

et cónteram illud

a fácie terræ;

verúmtamen cónterens non cónteram

domum Iacob,

dicit Dóminus.

Ecce enim mandábo ego

et concútiam in ómnibus géntibus domum Israel,

sicut concútitur tríticum in cribro,

et non cadet lapíllus super terram.

In gládio moriéntur omnes peccatóres pópuli mei,

qui dicunt: “Non appropinquábit et non véniet

super nos malum”.

In die illa suscitábo

tabernáculum David, quod cécidit,

et reædificábo ruptúras eius;

et ea, quæ corrúerant, instaurábo

et reædificábo illud sicut diébus antíquis,

ut possídeant

relíquias Edom

et omnes natiónes,

super quas invocátum est nomen meum,

dicit Dóminus, qui fáciet hæc.

Ecce dies véniunt,

dicit Dóminus,

et comprehéndet arátor messórem

et calcátor uvæ mitténtem semen;

et stillábunt montes mustum,

et omnes colles liquefíent.

Et convértam captivitátem pópuli mei Israel;

et ædificábunt civitátes vastátas et inhabitábunt

et plantábunt víneas et bibent vinum eárum

et fácient hortos et cómedent fructus eórum.

Et plantábo eos super humum suam,

et non evelléntur ultra

de terra sua, quam dedi eis »,

dicit Dóminus Deus tuus.

RESPONSORIUM

Act 15, 17a. 16a. 14b. 15b

Ut requírant hómines Dóminum et omnes gentes super quas invocátum est nomen meum, * Revértar et reædificábo tabernáculum David, dicit Dóminus.

Deus visitávit súmere ex géntibus pópulum nómini suo, sicut scriptum est. * Revértar et reædificábo tabernáculum David, dicit Dóminus.

LECTIO ALTERA

Ex Homilía sancti Cyrílli Alexandríni epíscopi in concílio Ephesíno hábita

(Hom. 4: PG 77, 991. 995-996)

Laus Mariæ Deiparæ

Sanctórum cœtum, qui a sancta et Deípara sempérque Vírgine María invitáti prompto ánimo huc confluxérunt, lætum erectúmque conspício. Quare licet multa prémerer mæstítia, áttamen hic sanctórum patrum conspéctus lætítiam mihi prǽbuit. Nunc dulce illud hymnógraphi Dávidis verbum apud nos implétum est: Ecce iam quid bonum aut quid iucúndum, nisi habitáre fratres in unum?

Salve ítaque a nobis, sancta mýstica Trínitas, quæ nos omnes in hanc sanctæ Maríæ Deíparæ ecclésiam convocásti.

Salve a nobis, Deípara María, venerándus totíus orbis thesáurus, lampas inexstinguíbilis, coróna virginitátis, sceptrum rectæ doctrínæ, templum indissolúbile, locus eius qui loco capi non potest, mater et virgo, per quam is benedíctus in sanctis Evangéliis nominátur, qui venit in nómine Dómini.

Salve, quæ imménsum incomprehensúmque in sancto virgíneo útero comprehendísti; per quam sancta Trínitas glorificátur et adorátur; per quam pretiósa crux celebrátur et in univérso orbe adorátur; per quam cælum exsúltat; per quam ángeli et archángeli lætántur; per quam dǽmones fugántur; per quam tentátor diábolus cælo décidit; per quam prolápsa creatúra in cælum assúmitur; per quam univérsa creatúra, idolórum vesánia deténta, ad veritátis agnitiónem pérvenit; per quam sanctum baptísma obtíngit credéntibus; per quam exsultatiónis óleum, per quam toto terrárum orbe fundátæ sunt Ecclésiæ, per quam gentes adducúntur ad pæniténtiam.

Et quid plura dicam? per quam unigénitus Dei Fílius iis, qui in ténebris et in umbra mortis sedébant, lux resplénduit; per quam prophétæ prænuntiárunt; per quam Apóstoli salútem géntibus prædicárunt; per quam mórtui exsuscitántur; per quam reges regnant, per sanctam Trinitátem.

Ecquis hóminum laudabilíssimam illam Maríam pro dignitáte celebráre queat? Ipsa et mater et virgo est; o rem admirándam! Miráculum hoc me in stupórem rapit. Quis umquam audívit ædificatórem prohibéri ne próprium templum, quod ipse constrúxerit, inhabitáret? Quis ob id ignomíniæ sit obnóxius quod própriam fámulam in matrem ascíscat?

Ecce ígitur ómnia gaudent; contíngat autem nobis ut uniónem revereámur et adorémus, ac indivísam Trinitátem tremámus et colámus, Maríam semper Vírginem, sanctum vidélicet Dei templum, eiusdémque Fílium et sponsum immaculátum láudibus celebrántes: quóniam ipsi glória in sǽcula sæculórum. Amen.

RESPONSORIUM

Cf. Lc 1, 48-49

Congratulámini mihi, omnes qui dilígitis Dóminum; quia, cum essem párvula, plácui Altíssimo, * Et de meis viscéribus génui Deum et hóminem.

Beátam me dicent omnes generatiónes, quia ancíllam húmilem respéxit Deus. * Et de meis viscéribus génui Deum et hóminem.

ORATIO

Orémus.

Famulórum tuórum, quǽsumus, Dómine, delíctis ignósce, ut, qui tibi placére de áctibus nostris non valémus, Genetrícis Fílii tui intercessióne salvémur. Per Dóminum nostrum Iesum Christum, Fílium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitáte Spíritus Sancti, Deus, per ómnia sǽcula sæculórum.

Amen.

Deinde, saltem in celebratione communi, additur acclamatio:

Benedicámus Dómino.

Deo grátias.

In celebratione protracta vigiliæ dominicalis et sollemnitatum, ante hymnum Te Deum dicuntur cantica et legitur Evangelium, sicut in Appendice indicatur.

Si Officium lectionis dicitur immediate ante aliam Horam, tunc initio prædicti Officii præponi potest hymnus huic Horæ congruus; in fine vero omittuntur oratio et acclamatio, atque initio sequentis Horæ omittitur versus introductorius cum Gloria Patri etc.

Text © LIBRERIA EDITRICE VATICANA.

© 1999-2026 J. Vidéky